Stan Wawrinka heeft dinsdag in Bazel zijn laatste toernooiwedstrijd op topniveau verloren van de Tsjechische nummer 21 van de wereld, Jiri Lehecka. De 41-jarige Zwitser moest zich gewonnen geven met 7-5 7-6 (7-2), maar hij verloor niet zonder strijd en liet voor het thuispubliek nog één keer zijn klasse zien.
Of het nu met techniek of met hard werken was, Wawrinka wist het publiek altijd in vuur en vlam te zetten. Dat vermogen om de emoties van een menigte aan te wakkeren verliet hem niet, ook niet in zijn laatste wedstrijd op het hoogste niveau. Het voormalige nummer drie van de wereld zwaaide af met de kenmerken van een schitterende carrière: de elegante een-handige backhand langs de lijn, de vinger naar de slaap, het verzoek om meer lawaai van de tribunes.
Ook was er het luide “Allez!” na een punt dat hij waarschijnlijk niet had mogen winnen. En er was de neiging om zijn racket over zijn knie te breken na een slag die hij had moeten maken.
Toen de werkelijkheid van de eervolle nederlaag tot hem doordrong, pinkten Wawrinka, zijn familie en zijn team de tranen weg. Met die nederlaag kwam een professionele loopbaan van 23 jaar ten einde, met 985 wedstrijden en drie grandslamtitels.
“Ik wilde in mijn carrière alleen maar alles geven, zonder spijt, altijd vechten en in elke wedstrijd 100 procent geven, uit respect voor mezelf, de tegenstander, het toernooi, de fans, iedereen”, zei Wawrinka.
“Dat was altijd het belangrijkste, meer dan twintig jaar lang, en de enige manier om de sport te verlaten is zonder enige spijt.”
De nummer 151 van de wereld toonde de afgelopen seizoenen de bereidheid om af te zakken naar de ATP Challenger Tour. Dat liet zijn eeuwige liefde voor het spel zien, terwijl het spel hem niets verschuldigd was.
Een speler van het volk
Wawrinka wordt door miljoenen fans geliefd omdat hij herkenbaar is. Hij is een gewone man die de top van zijn sport bereikte door zichzelf tot het uiterste te drijven.
Veel getalenteerde spelers van zijn generatie klaagden over de aanwezigheid van Roger Federer, Rafael Nadal en Novak Djokovic. Ze geloofden dat de ‘Big Three’ een blokkade vormden die hen verhinderde grandslamkampioen te worden. Wawrinka liet zich daardoor niet tegenhouden. Met explosieve slagen, onvermoeibaar uithoudingsvermogen en een onbuigzame geest passeerde hij het trio supersterren op weg naar zijn drie grandslamtitels.
Wawrinka was een speler wiens carrière gestaag, maar niet spectaculair verliep, tot hij op 28-jarige leeftijd een van de grootste prijzen van de sport won. Als achtste geplaatst op de Australian Open van 2014 versloeg hij Djokovic in de kwartfinale en behaalde hij daarna een onverwachte overwinning op topgeplaatst Nadal.
“Ik had nooit verwacht een grandslam te winnen, want voor mij was ik niet goed genoeg om die jongens te verslaan”, gaf Wawrinka toe terwijl hij in Melbourne de trofee vasthield.
Hij was echter veel meer dan goed genoeg, en dat bewees hij steeds opnieuw. Op de Roland Garros van 2015 rekende hij in de kwartfinale af met landgenoot Federer en in de finale walste hij over Djokovic heen met een show van onophoudelijk geweld. Die prestatie behoort tot de grootste van zijn tijdperk.
Zijn laatste grandslamtitel kwam op de US Open van 2016. Toen wist hij in de derde ronde een matchpoint tegen de Brit Dan Evans te overleven en daarna won hij het toernooi door Djokovic te verslaan.
Respect van de top
Het is niet verwonderlijk dat Djokovic, met 24 grandslamtitels op zijn naam en door velen beschouwd als de beste speler aller tijden, Wawrinka een “legende” noemt.
“Stan heeft een ongelooflijke carrière gehad. Het type competitor dat hij op de baan is, het talent, de kracht, het vermogen en de precisie, hij had het allemaal”, zei de 39-jarige Serviër, die in Bazel met Wawrinka had getraind.
Wawrinka was goed genoeg om grandslams te winnen, maar hij was niet zo consistent goed als zijn illustere rivalen. De ‘Big Three’ wordt vaak uitgebreid tot een ‘Big Four’ met de Brit Andy Murray, drievoudig grandslamkampioen, die tot nummer één van de wereld steeg, twee olympische enkelspeltitels won en de ATP Finals won.
Wawrinka erkent dat hij “echt ver” verwijderd was van een ‘Big Five’. Het bewijs ondersteunt die conclusie.
Met 267 weken in de top tien, één Masters 1000-toernooi en vijftien andere titels op topniveau blijft hij ver achter Federer, Nadal, Djokovic en Murray. Toch is het meer dan de meeste spelers ooit kunnen dromen.
Het zijn vooral de grandslamoverwinningen die Wawrinka onderscheiden van de meeste tijdgenoten. Samen met zijn lovenswaardige houding verklaart dat waarom ‘Stan the Man’ herinnerd zal worden als een grote speler in een gouden generatie waarin anderen tekortschoten.
Na zijn overstap naar het profcircuit in 2002 won Wawrinka 590 wedstrijden op topniveau en behaalde hij 16 titels. Zijn een-handige backhand wordt regelmatig genoemd als een van de indrukwekkendste slagen in het herenspel.
Op maandagavond eerde Bazel Wawrinka met een glamoureus afscheid, met toespraken, muziek en entertainment.